Planlama.Org - Şehir Plancılarının haber portalı

Eleştirimi anlamamış, biraz da kişisel algılamıştı. Sulukule kültürünü yok, halkını ise yerinden eden bu projenin ne kadar sosyal ve olumlu bir proje olduğunu ileri süren bir belediye görevlisi de vardı aynı ortamda Çiftçi soyadlı. Bu Çiftçi’nin 06 Mayıs 2008’de ilk kez Radikal 2’de yayımlanan yazısı, tam anlamıyla kanıma dokundu, ayrıca bana çocukluğumdaki bir hikayeyi anımsattı…

Babam gibi, babamın köyünün tüm yaşlıları da dişsiz. Haliyle, köyde anlaşmak bir hayli güç, ama iyi niyet, sevecenlik yayılmış dişsiz ağızlara, gülen gözlere, anlatılıyor anlatılmak istenen mimiklerde. Hikaye şöyle: Köyde hekim olmayınca bir çiftçi derman olayım demiş ağrıyan dişlere. Ağrıyan dişi buluncaya kadar yorulmazmış kerpeten, çiftçi de zamanla ehlileşmiş 3-5 denemede bulur olmuş çürük dişi! Hikaye olunca tabii, tevatürü de içinde…

Sulukule’nin hikayesindeki çiftçi ve dişçi ise gerçek, hem de öyle gerçekler ki; gerçekleri görmek istemeyen, görünmez kılmaya çalışan, gerçeğin yerine kendi düşüncesini koyuverecek kadar güçlü gerçekler. Bu dişçiyle çiftçi, çürük bir diş olarak gördükleri mahalleleri söküp atmaya çalışıyorlar kentin hayatlarından. Ucube alerjisi olan Pirleri öyle buyurmuş çünkü: “İstanbul’un ağzındaki çürük, çarık, çarpık, eski tüm dişler tez söküle, yerine porselen kaplana!”.

İşinin ehli olmayan bir dişçi birkaç dişe, birkaç insana, en fazla hikayedeki gibi bir köyün zor çiğnemesine, çarpık gülümsemesine neden oluyor. İşinin ehli olmayan kent yöneticileri ise semtlerin, mahallelerin ve giderek kentin felaketi olabiliyor.

Bu adamlar ve projeleriyle tanışınca, bir noktaya kadar 2008 yılında, İstanbul’un göbeğindeki yerel yöneticilerin bu denli cahil, deneyimsiz, dünyadan uzak olmalarına şaşırmış ve biraz da acımayla bakmıştım. Bu yanlış uygulamanın kaynağı cehalet ve kör cesaret sanmıştım. Ancak uygulanan faşizme “dünyanın en romantik projesi” deyip, yanlış yaptıkları noktaları açıklayanlara da “dezenformasyon yayan işbirlikçileri” deyince anladım ki, işin cehaletle, deneyimsizlikle, vizyonsuzlukla bir ilgisi yok. Bu zorbalığın beslendiği kaynak kurnazlık, yüzsüzlük, kötü niyet ve yalan.

Aslında, Amerikan’ın Irak’a saldırısına “demokrasi götürmek”, cezaevlerinde birçok kişinin ölüm ve yaralanmasına yol açan olaylara “hayata dönüş” denmesi gibi, evlerini yıktığınız insanlara yardım paketi dağıtmak gibi sadaka uygulamalarına da “sosyal belediyecilik” deniliveriyor ve bir kavram daha işgal edilirken, dil aracılığıyla tahakküm kuruluyor. Estetize edilmiş şiddet biçimlerinde yerel politikacılarımız da uzmanlaşıyor giderek.

Anlamaya, anlamlandırmaya çalışıyorum... Kabadayılık, külhanbeyliği, serserilik, eşkıyalık hepsi belli ölçüde zorbalık içerir ama hepsinin bir iç etiği de vardır ve belli ölçüde saygınlık taşırlar, o yüzden bu nitelemeler uygun düşmez bu tür bir zorbalığı tanımlamaya. Yalan söyleyip, doğruları söyleyenlere “dezenformasyon üreticisi” diyebilen bir utanmazlık, kamu gücünü kullanıp gerçeği görünmez kılan bir faşizm olsa olsa “Takiyyeci Zorbalık” olarak adlandırılabilir. Babamın köyünde ise böyle süslü kelimeler bilinmez, buna doğrudan “şerefsizlik” derler, tıpkı “dezenformasyona” da yalan dedikleri gibi çarpık, eksik dişleriyle...

Köyümden uzak kalan, şehirleşen ben de süslü ve bilimsel ifadeler aramayacağım Sulukule’deki insanlar ve yaşananlar için kaygılananlara uzlaşmaz provokatörler diyen, projenin Sulukule halkını yerinden etmediğini, bölge halkının projeyi desteklediğini söyleyenler, sayılar, metrekareler, dolarlar, yüzdeler üzerinden hayat pazarlığı yapanlar için…

Son olarak uzlaşmayı bir tür oyalama taktiği olarak kullananlara dikkat. “İstanbul’da yaşamanın bir bedeli var, ödeyemeyen gider” diyenler, böyle sözler etmenin de bir bedeli olduğunu unutmasınlar. Oyun buysa oynarız; şehrimizi vermeyeceğiz, bizim kerpetenlerimiz yüreğimiz. Göze göz, dişe diş…

 

Y. Doç. Dr. Erbatur Çavuşoğlu

Kent Plancısı

MSGSÜ-MF-Şehir ve Bölge Planlama Bölümü

07 Mayıs 2008, İstanbul

\n This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Web design @GeNcDiNaMiK.com

Top Desktop version