Planlama.Org - Şehir Plancılarının haber portalı

Fransa Kamu Politikaları Üretim Merkezi (!) Olarak: DATAR

Kamu politikaları ve Kentleşme Politikaları ile ilgili Fransa örneği anlatılırken, (Délégation a l’Aménagement du Territoire et l’Action Régionale) Ülke Düzenleme ve Bölgesel Eylem Delegasyonu’ndan ( DATAR ) söz etmemek olmaz. Bu kurum, Fransa’da kurumsal gelişme ve işlevlendirme sürecinde yeni gelişmeleri özümseyerek, ulusal gelişmeyi sağlayan sistemi oluşturmaktadır. 1963 yılında, Başbakanlığa bağlı, Bakanlıklar arası konumda girişim ve çalışma gücü olan, eşgüdüm sağlayan bir hizmet birimi olarak kurulmuştur. Ülke Düzenleme Politikasına ilişkin kararların eşgüdümünü sağlamakla ve esaslarını hazırlamakla görevlendirilmiştir. Asıl idarî görevi; ulusal politikaları, Avrupa politikalarını ve yerel düzeyde gelişme eylemleri arasında dengeleri aramak olmuştur. Prospektif programlar, çalışmalar yapmış, devletin ileriye dönük eylemlerini yönlendirmiştir. Ülkede ekonomik-sosyal ve diğer önemli konularda dosyalar hazırlamış ve geliştirerek hükümetlere sunmuş ve eylemleri izlemiştir.

40 yıl önce oluşturulan bu kurum, ulusal çıkarların korunması ve dengelerin sağlanmasında ülkede tek merkez özelliği kazanmış ve önemli ayrıcalığa sahip olmuştur. DATAR, zaman içinde, değişen koşullara göre politikalar geliştirmiş ve hazırlıklarını hükümetlere sunmuş ve böylece ülke kaderini etkileyecek kararlarda önemli rol oynamıştır. 1963`den beri Fransa’nın ülkesel kalkınmasında önemli yeri olmuş, hangi siyasal kesim iktidar olursa olsun, etkilenmemiş ve siyaset üstü konumda kalabilmiştir. Özellikli ve düzenleyici güçlü araçlarla donatılmıştır. Öncelikli projelere destek verebilmesi, malî yardımda bulunabilmesi için de, gerekli malî araçlarla desteklenmiştir. Devlet politikalarının uyumunu sağlayarak, olası en iyi hedef gösteren programları yapmıştır. Ülkede gelişim sürecini izleyerek ortaya çıkan ya da çıkabilecek değişiklikleri değerlendirmiştir. Sürdürülebilir gelişmeyi, dayanışmayı organize etmeyi, projeler mekânı yaratmayı hedef almıştır. Keza Avrupa Birliği içinde, ulusal-yerel ve bölgesel gelişme, düzenleme eylemleriyle Avrupa politikası arasında bir ara yüz oluşturmuştur. Geliştirdiği sistem ile ülkenin yararına yönelik ve geleceğe dönük araştırma programları yapmıştır. Donatıldığı yetkiler ve oynadığı bakanlıklar arası eşgüdüm rolü ile onları ortak çalışmaya çekebilmiş ve etkili çözümlere ulaşılmasını sağlamıştır. DATAR, Fransa’nın ileriye dönük eylemlerinin tasarlayıcısı, bir başka deyişle beyni olma rolü üstlenmiştir. 1963-1973 yılları arası, Fransa’nın Ülke Düzenleme ve mekânsal planlama alanlarında en güçlü bir dönem olmuş, bu dönemde Fransa’da arazi kullanımı-bölgelerin, kentlerin, kırsalın gelişmesini sağlanmıştır. Bir doktrin haline gelen Ülke Düzenleme olgusunu yaratarak, politikalar üretmiştir. Böylecedir ki; önce Paris’in desantralizasyonu sağlanmış, takiben Bölgesel Denge Metropolleri, sonra Orta Büyüklükte Kent Politikaları, en son olarak ta Mahalle ölçeğinde yerleşmelerin düzenleme politikaları geliştirilmiştir. Hükümetler, geliştirilen bu politikaları ulusal kılarak, gerekli yasaları çıkartmış, uygulamaya zemin hazırlamış, denetim mekanizmalarını getirmiştir. Bütün bunlar, biri diğerini izleyen ve sonuçlandıran önemli eylemler olarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Avrupa kentleriyle yaptığı kıyaslamada ülkelerin yeniden, Bölgesel Metropollere dayalı dengelenmesi gerektiğini de ortaya koymuştur.

40 yıllık sürede, Fransa’da mekânsal planlama ve ülke düzenleme konusunda gelinen noktada, DATAR`ın ileri sürdüğü tezlerde, değişen dünya ve ülke koşulları içinde ciddi değişmelere gidildiği de görülmüştür. Fransız ulusal şehircilik oluşumunda ki devingen yapı, zamana ve koşullara uyma bağlamında yeni hedeflere doğru, eskilerini değiştirme başarısını göstermiştir.

Bugün DATAR; yarattığı ve uyguladığı politikalarla, Fransa’da yeni kentlerin yaratılması olgusundan ve otoriter nâzım plan anlayışından uzaklaşmış ve yeni bir dönem başlatılmıştır. Bu da yaşam alanlarıyla ilgili projeler dönemidir. Bu projelerin temel özelliği; kentsel gelişmeleri, yeni yaşam tarzlarını ve kentlerde vatandaşların isteklerini dikkate almalarıdır. Zaten bütün bu gelişmeler, günümüz Fransa’sında klasik anlamda planlamanın değişmesi gerektiğini göstermiştir. DATAR, bu değişimi gerektiren nedenlere dayalı yeni kavramlar geliştirilmesine katkıda bulunmuştur (6). Burada bir hususun aydınlanması da gerekmektedir. Fransa’da 5 yıllık Kalkınma Planlarını hazırlayan kurum ile gelişmeyi ve bunun dengeli dağılımını ve yayılımını ele alan kurumlar farklı olup, DATAR ikinci şekilde belirtilen bir kurumdur. Yani 5 yıllık Planları hazırlayan bir kurum değildir. Dengeli gelişmeyi ve değişmeyi hedefleyen, bu amaçla çalışmalar yapan bir hizmet kurumudur (7).1999 yılında DATAR bünyesinde sürdürülen; “2015 perspektifinde, Fransa topraklarının geleceği için prospektif düşünceler” geliştirilmesi için 12 tematik ekip ve her disiplinden 300 araştırmacı görev yapmıştır. DATAR, Devlet ve Ülke Düzenlemenin tüm aktörleri arasındaki dengeyi araştırmak, yaratmak ve korumak hedefiyle, Ülkeyi değerlendiren ve kırsal alanların ve kentlerin sürdürülebilirliği içinde işbirliğini gerçekleştiren bir organizasyon görevi yerine getirmiştir. Aslında da zaten, felsefî olarak ta temelde, ülkedeki denge ve işbirliği gereksiniminden doğmuştur (8).

Web design @GeNcDiNaMiK.com

Top Desktop version