Planlama.Org - Şehir Plancılarının haber portalı

Ön Açıklamalar

Açıklama -1-

Dünyada gelişmiş ülkelerde bazı üniversitelerde, Lisans programlarında ders olarak ve Y.Lisans-Doktora programlarında uzmanlaşma alanı olarak ele alınan, bazı ülkelerde Bakanlık oluşturulan (Belçika) Kentsel Politikalar, aynı zamanda uygulamalı bilimsel araştırma alanı olmuş, bir kuram da oluşturmuştur. Kentsel Politika üzerine yabancı kaynaklarda çok sayıda araştırma ve yayın bulunmaktadır. Türkiye’de de, bazı Metropollerimizde ki kimi üniversitelerde benzer gelişmeler gözlenmektedir. Bu bağlamda örneğin 1995 yılında, M.S. Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde de, kurucusu ve Başkanı olduğum Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nde ‘Kentsel Politikalar’ konusu önemsenerek ele alınmış, araştırma çalışmaları da yapılmıştır. Konu, özellikle Fransa’da ortaya çıkan şekli ve eylem biçimiyle ilgimizi çekmiş, siyaset adamı-parlamenter-yönetici nitelikli kişilerin de katıldığı seminerlerde ve seçmeli derslerde ele alınarak işlenmiştir. O.D.T.Üniversitesinde de Ankara Üniversitesi ile ortak, “Kentsel Politikalar Merkezi” kurulmuş, karma disiplinlerde Y.Lisans ve Doktora programı oluşturulmuştur. Ayrıca, M. Sinan Üniversitesi bünyesinde vücut bularak şekillenen D.Şehircilik Günü Türkiye Daimi Komitesi de, Başkanlı Sekretaryası’nın Şehir Plancıları Odasına geçmesinden önce bilimsel toplantı konusunu, “Kentsel Politikalar” olarak belirlemiş ve tema, TMMOB Şehir Plancıları Odası tarafından, O.D.T.Üniversitesi’nde 6-7-8 Kasım 1997 de gerçekleştirilen Türkiye’de 21.Dünya Şehircilik Günü etkinliği içinde, geniş katılımlı bir bilimsel toplantı platformunda tartışılmıştır. Kolokyumun sunuş bildirisi de; “Yeni bir toplumsal oluşum uygulaması olarak kentsel politika” başlığı altında tarafımdan hazırlanmış ve sunulmuştur. Keza Kolokyum sonunda, tarafımdan “Kente farklı yaklaşım; kentsel politika gerekliliği üzerine” adı altında bir sonuç metini de hazırlanmıştır. Gerek sunuş bildirisi ve gerekse değerlendirme metni 1988 yılında da, M.S. Ü. Mimarlık Fakültesi-Şehir ve Bölge Planlama Bölümü tarafından ayrı basım olarak, Türkçe ve İngilizce dillerinde yayınlanmıştır (1). Yine aynı Üniversite’de Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalında, Kent Planlama Y.Lisans ve Doktora programında 2004 yılından itibaren, Doç.Dr. Fatma Ünsal tarafından yürütülen ve davetli olduğum “Kentsel Siyaset ve Yönetişim”  seminer derslerinde de tartışılmıştır.

Açıklama -2-

www.planlama.org sitesinde Mart 2009 da,‘Yeni bir hareket içinde İstanbul Metropolü’nün gelişmesine yön verecek, paylaşılmış-ortak bir vizyon projesi yapılmalıdır’ başlıklı bir yazım yayınlanmıştır. Bu yazım, 29 Mart Yerel Seçim Kampanyasında Büyükşehir Belediye Başkanlığı için aday olanların, birbirlerine karşı yaptıkları konuşmalarda dikkatimi çeken ‘vizyon’ tartışmalarının neden olduğunu ve aynı zamanda, epeydir üzerinde çalıştığım ve kişisel görüş olarak geliştirdiğim, kentsel gelişmeleri yönlendirmede bir araç olarak nitelediğim‘Vizyon Projesi’ düşüncemin de, yeniden ele alınmasının etkileyici olduğunu belirtmeliyim.

Bu kez de, yine 29 Mart Yerel Seçim Kampanyasında, Belediye Başkanlığına aday olanların söylemlerinde, kent ve kente ait konular, hedefler ve kent yönetimine ilişkin hususlar yerine, çoğunlukla ve genelde kişiselleşmiş hayalî -ya da değil- kentsel projeler ortaya koymaları dikkatimi çekmiştir. Siyasi Parti Liderlerinin de esastan uzak kalan yarışa dönüşen tartışmaları karşısında; gelişmiş ülke kentlerinde ve Metropollerinde şehircilik uygulamalarında anahtar rol oynayan, fakat ülkemizde fazla tartışılmamış olan, ‘Kentsel Politikalar’ konusunu ele almayı uygun gördüm ve bu konuda daha önceleri yaptığım, katıldığım çalışmaların getirdiği birikimlerimden de yararlanarak bu yazıyı hazırladım.

Hayali  -ya da değil- kişisel düşünce ürünü ve paylaşılmamış kentsel projelerle ya da şeffaflık, dürüstlük slogan ve iddialarıyla yarışan adayların asıl bilmeleri gereken şey; çağdaş ve yaşanabilir kent düzeyine nasıl ulaşılacağının ve bu sürecin nasıl yönetileceğinin ortaya konması değil midir? Konuşulması gereken şeylerin yani; yenilik-dönüşüm-uyum ve bunları sağlayacak araçların oluşturulması ve bunun temelinde de; ‘Kamusal Politikalar’ çerçevesinde ‘Kentsel Politikalar’ ın bulunması değil midir? Bir kentin yeniden yaratılması, değerlendirilmesi, yaşanır kılınması ve kentin stratejik yönetim esaslarının belirlenmesinde artık çağdaş yönetimlerde, Kentsel Politikalar önemli olup, oluşturulması ve uygulamasına yol açacak yasalarla, sağlanan araç ve olanaklarla bütünleşmiş eylemlere gereksinim bulunmaktadır. Önceki yazımda kişisel bir iddia olarak ortaya koyduğum; Vizyon Projesi yapılmasını ne kadar gerekli görüyor isem , “Kentsel Politikalar” olarak; ortak amaçlar ve sorunlar karşısında kentsel yaşamın sağlıklı olarak idrakine yarayacak düşünce, hedef ve stratejiler bütününün oluşturulmasını da, gereklilikten öte bir zorunluluk ve elbette bir sorumluluk alanı olarak görüyorum.

Açıklama -3-

Bir diğer ön açıklamayı da burada, ‘politika’ ve ‘politik saptama’ üzerine yapmak istiyorum. Yukarıda kaynak olarak kaydedilen “Kentsel Politikalar Kolokyumu” sunuş bildirisinde açıkladığım gibi; Politika sözlük anlamıyla,“Devlet işlerine, yönetimine ve çalışmalarının biçimine ve içeriğinin belirlenmesine karışma durumu” şeklinde “siyasa” olarak ifade edilmektedir. Politika bir başka şekilde örneğin;“ortak amaçlar ve sorunlar koşutunda toplumsal yaşamın sağlıklı şekilde devamını sağlamaya yönelik stratejiler oluşturulması ve bunların ussal şekilde uygulanması olayı” olarak ta tanımlanabilmektedir. Politika saptamak ise; ancak ve öncelikle var olan bir sorun veya ortaya çıkması kaçınılmaz bir sorun için söz konusu olmaktadır. Saptanan politikanın akılcı ve uygulanabilir nitelikte olması için de bir yöntem belirlenmesi ve bu yöntemin, belli bir programa göre geliştirilmesi, uygulama amaç ve araçlarının ortaya konması, tanımlanması gerekmektedir. Genelde politika saptamada üç temel etken esas olmaktadır:

1) Sorunların belirlenmesi,

2) Hedef ya da hedeflerin tayini,

3)Yöntem seçimi.

Bu durumda Politika ve Politika saptanması ile ilgili açıklamalardan hareketle   “Kentsel politika” yı;

ortak amaçlar ve sorunlar karşısında, kentsel yaşamın sağlıklı ve hoş bir şekilde devamını sağlamaya yönelik düşünceler, hedefler, stratejiler oluşturulması ve çeşitli kamu müdahaleleri arasında bir uyum-işbirliği ve bir yönlenmenin sağlanması için Merkezi Otoritenin getireceği vasıtalar bütünü” (2 olarak tanımlayabiliriz.

Açıklama -4-

Kentsel Politikanın ortaya çıkışını hazırlayan koşulları; 2.Dünya savaşından sonra başlayan günümüze kadar ortaya çıkan değişimler/değişikliklerin neden olduğu yeni bakışlar, yaklaşımlar ve açınımlar doğurmuştur. Bu değişim ve değişiklikler çeşitli toplumsal ve politik savaşımlara yol açmıştır. Modernleşme yolunda daha adil, insanî ve sürdürülebilir seçenekler sunan güçlü toplumsal akımlar ortaya çıkmıştır. Daha güvenilir seçenekler sunulmaya çalışılmıştır. Bu hususlar Stuart Hill ve Martin Jacques’ın “Yeni Zamanlar” adını taşıyan kitabında (3) çok güzel ortaya konmuştur. Onların belirttiği gibi, bu değişimler ve değişiklikler Yeni zamanları biçimlendirmiş, politikalar ortaya koymuştur. Kent ve kentli yaşamı bu yeni zamanları biçimlendirme de olayların başında gelmiştir. Bu perspektifte, kente bakış ve ele alış değişmiştir. Kentsel gelişmeye egemen olmak ve yönlendirmek için bir düzenleme aracı olarak şehircilik önem kazanmış ve zaman içinde de bu süreç içinde yaklaşımlar, araçlar ele alışlar değişmiştir. Dolayısıyla buna egemen olacak politikalar geliştirilmesi gerekmiştir. Artık 21.yüzyıl kentleri için politikalar üretilmeye başlanmıştır. Devletlerin, kent için yeniden yapılanma konusunda “söz verme” dönemi açılmıştır. Kentsel Politikalar üretme süreci böylece başlamış ve günümüzde güç kazanmıştır. Ya Türkiye, kente ilişkin olan bu üniversal gelişmenin neresinde bulunmaktadır? Türkiye’de kentler ve kentli yaşamı için neler yapılmaktadır? Doğrusu incelenmesi gereken  çok önemli bir konuyu oluşturmaktadır.

Bu yazı, önceki çalışmalar da ele alınarak ve bazı yeni yorumlar getirilerek hazırlanmıştır.

Web design @GeNcDiNaMiK.com

Top Desktop version