Planlama.Org - Şehir Plancılarının haber portalı

3. Köprü Projesi’nde Davalar

Aysun KOCA

3. Köprü projesi artık yargıda

TMMOB’ne bağlı Çevre Mühendisleri, Harita Mühendisleri, İnşaat Mühendisleri, Kimya Mühendisleri, Makina Mühendisleri, Mimarlar, Orman Mühendisleri, Peyzaj Mimarları, Ziraat Mühendisleri ve Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubeleri olarak 10 meslek odası, geçtiğimiz hafta 3. Köprü projesini yargıya taşıdılar.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yapılan itirazlara yanıt alınamadığı için başlatılan yargı süreci, 25 Ocak’ta Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi’nde bir basın açıklaması ile kamuoyunun dikkatine sunuldu.

Dava gerekçeleri

Mimarlar Odası 3. Köprü projesinin yasal sürece oturtulmasının aşamalarını anlatarak, köprü projesinin 1/100.000 Ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı hükümlerinde yer almadığını, plan hükümlerinin bütününün köprü projesi dışında çözümler üretmeyi amaçladığını vurguladı. Planlama sürecinin 1/25.000 Ölçekli İstanbul İli Kuzey Marmara Otoyolu Nazım İmar Planı’nda işlenen 3. Köprü projesinin, aykırı olduğu üst ölçekli plana (1/100.000 Ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı) uydurulabilmesi için plan notunun “ölçek sebebiyle” ibaresi ile değiştirilmiş olması belirtildi.

Şehir Plancıları Odası, hazırladığı raporun özet sonuçları ve görselleri ile, köprü projesinin İstanbul için –geçmiş köprü deneyimleri ile beraber– ne gibi yıkımlar getireceğini vurguladı. 3.köprü projesini “siyasetin kolaylaştırdığı bir ekonomik düzen” şeklinde ifade etti. Bir helikopter uçuşuyla şekillenen güzergâh, el değiştiren araziler, Şubat ayında meclisten geçirileceği bilinen 2B yasası ile orman alanlarındaki değişimin yasal zemine oturtulması, basından duyulan “yeni” projeler, yeni kentsel dönüşüm ilanları, sosyal kutuplaşmalar “siyasetin kolaylaştırdığı yeni İstanbul çehresi” aslında… Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi’nin 3. Köprü projesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nden geçirilen 3. Köprü Planı (1/25.000 Ölçekli İstanbul İli Kuzey Marmara Otoyolu Nazım İmar Planı) ve 3. köprüye yer vermeyen 1/100.000 Ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda yapılan plan hükmü değişikliklerinin yürütmelerinin durdurulması ve iptalleri talebiyle 21 Ocak’ta açtığı dava metinlerine şu adresten ulaşılabilir: http://www.spoist.org/gundem/3-kopru-projesi-yargi-da

ÇED sürecinde yeni aşama

27 Ocak’ta Çevre Mühendisleri Odası, yaptığı basın açıklaması ile 3. Köprü projesi için muaf olduğu Çevresel Etki Değerlendirmesi(ÇED)’nin, yargı kararıyla zorunlu hale geldiği duyurdu. Çevre Mühendisleri Odası’nın açtığı davada Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, geçici 3. madde düzenlemesi ile “7.2.1993 tarihli ve 21489 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nden önce uygulama projeleri onaylanmış veya çevre mevzuatı ve ilgili diğer mevzuat uyarınca yetkili mercilerden izin, ruhsat veya onay ya da kamulaştırma kararı alınmış veya yatırım programına alınmış veya mevzi imar planları onaylanmış projelere Çevre Kanunu ve ilgili diğer yönetmeliklerde alınması gereken izinler saklı kalmak kaydıyla ÇED Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmayacağı” hakkından yararlanan, 3. Köprü projesi dâhil, tüm projeler için ÇED yapımının zorunlu olmasına karar verdi.

Bu kararı, 3. Köprü projesi sürecinin her alanda takibi anlamında olumlu olarak değerlendirsek de; ÇED deneyimiyle geçen 16 yıllık sürede yüzde 98 oranında ÇED olumlu, yüzde 2 oranında ÇED olumsuz olarak sonuçlanan ÇED süreçleri, ÇED raporlarının sadece devletten “proje yasaldır, çevreye hiçbir zarar vermemektedir” raporu alabilmek için hazırlanan dosyalardan ibaret olduğunu düşündürtüyor. Son yıllarda proje düzeyinde yapılan ÇED’e karşı oluşan endişeler doğrultusunda daha geniş kapsamlı bir değerlendirme sistemi olarak Stratejik Etki Değerlendirmesi (SÇD) geliştiriliyor. SÇD halen yürürlükteki ÇED yönetmeliğinde yer almasa da; gelişmiş ülkelerde ÇED sürecine yeni bir içerik kazandırmış. 3. Köprü projesi kapsamında bakarsak, proje sadece doğal alanların etkilenmesi ile sonuçlanmayacak, İstanbul’un sosyal ve ekonomik yapısında da değişimleri tetikleyecek boyutta. Dolayısıyla SÇD süreci bu proje için kapsamlı ve sistematik bir değerlendirme olanağı sunabilir. Çünkü;

“Paydos…

Diyecek bir gün tabiat anamız,

Gülmek, ağlamak bitti çocuğum

…”

Nâzım Hikmet

Son söz

Son günlerde basından takip edilebilen İstanbul’un Karadeniz kıyısında “Yeni İstanbul” projesi ile köprü projesinin bağlantılı olabileceği, yeni endişeleri de beraberinde getirmekte. Tarihinin, merkezinin, kıyısının, ormanının ayrı ayrı projelere konu olduğu, adeta “yapboz kent”e dönüşen İstanbul için 3. Köprü projesi ve kent içine bağlantı yolları, dört bir yanına yatırılan/yatırılacak olan sermayenin eksik olan altyapısıdır belki de… Açılan davaların seyri nasıl bir etki yaratır bilinmez ama, basın toplantısında söz alan adı geçen tüm oda temsilcileri bu sürecin takipçisi olacaklarını söylemişlerdir. Sürecin asıl takipçisi, köprü altında yaşayacak olan mahalleliler, köylüler olmak üzere, tüm sakinler olmalıdır.

Web design @GeNcDiNaMiK.com

Top Desktop version