Planlama.Org - Şehir Plancılarının haber portalı

Dünya`dan Planlama

Katılımda Yeni Bir Boyut: E-Demokrasi

Çeviri: Ahmet Cemil PESEN

“Katılımcı Demokrasi” günümüzde artık herkesin üzerinde birleştiği ortak bir istem. Ancak bunun somutta ne anlama geldiği çok açık değil (1). Yerel seçimlerin gündemimizi oluşturduğu şu günlerde temsili demokrasinin bize vaat ettiği şeffaflık, katılım, söz sahibi olma, hesap sorma ve hesap verme gibi bizi bizden alan söylemlerin pratiğe geçirilmesi büyük bir önem arz etmektedir. Zira sadece bu tür süreçlerde hatırlanan bu kavramlar yine bu süreçler içinde ele alınmamalı ancak bütün bir demokratik hayata yayılmalıdır. Demokrasinin dört beş yılda bir yapılan seçimlerle sınırlı kalmasını istemiyorsak, katılmacılığın uygulamada nasıl gerçekleşebileceğini öğrenmemiz şart (1).

 

Oy kullanacak olan genç nüfusun artışı ve sivil toplum örgütlülüğünün kendini uygulamalarda göstermeye başlamasıyla demokrasiye ait söylemlerin hayata geçmesi için yeni araçların kullanılmaya başlanması kaçınılmazdır. Şüphesiz bu araçlardan biri neredeyse yaşamımızın her anında yer alan “bilişim teknolojileri”dir. Anketlerden, e-oylamaya kadar geniş bir alana hitap eden bu kolaylaştırı aracın demokratik süreç içinde kullanıması, modern toplumlar için kaçınılmaz hale gelmiştir.

Bu amaçla Avrupa Birliği çatısı altında kurulan “E-Demokrasi organları” ve deneyimleri çok önemli bir açılım getirmektedir. Bu çevirin temel amacı bu deneyimlerden birini paylaşarak ülkemizde de olması gereken arayışlara ve uygulamalara ufak bir yol haritası göstermektir.

E-demokrasi: kim cesaret eder?*

Madrid kenti ve İspanya Hükümeti tarafından ev sahipliği yapılan Geleceğin demokrasisi için Avrupa forumu konseyi, Madrid, İspanya, 15 – 17 Ekim 2008

Genel Raportörlerin Değerlendirmesi:

1. 15 – 17 Ekim 2008 Madrid İspanya’daki “E-Demokrasi: Kim Cesaret Eder?” temalı Geleceğin Demokrasisi İçin Avrupa Forumu Konseyi 2008 Oturumu demokratik yaşamda “Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin” fırsatlarını ve çelişkilerini ele aldı.

2. Forum demokratik kurumlar için bireylerin demokratik anlaşmalarını ve müzakerelerini kolaylaştırıcı çözümleri, demokratik sürece katılım ve erişimlerini cevaplamaya olanak sağlayacak olan e- demokrasinin şeffaflaşma, hesap verebilme, demokrasi, pratik ve katılım için bir ek kanal olduğunu tekrar ifade eder. Bu yüzden e-demokrasi, bütün katılımcıların yararlarını ele alması ve potansiyel risklerini kontrol etmesi için bir araya gelip anlaşılmasında, bireyler ve kamusal yetkililere çok muntazam bir fırsat sunar.

3. Forum e-demokrasinin gerçek potansiyelinin sağlanması için insanların güveninin inşa edilmesinin elzem olduğuna dikkat çeker.

E-demokrasinin Prensipleri

4. E-demokrasi, demokrasinin, demokratik kurumların ve demokratik sürecin güçlenmesinde  “Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin” sunduğu fırsatların kullanılmasıdır. E-demokrasinin takdimi ve geliştirilmesi bireylerin demokratik süreçle daha fazla alakadar olmalarını ve demokratik kurumların, bütün bilinçli paydaşların ve kararlı liderlerin gereksinimlerini göze almalarını olanaklı kılar.

5.E-demokrasi basitçe sadece teknoloji ile değil ancak tamamen demokrasi ile ilgilidir. Bu yüzden e-demokrasinin kullanıldığı geliştirilmiş teknolojiler, demokratik yönetişim ve pratiğe dayanmalı ve uyumluluğu sağlamalıdır.

6.E-demokrasi aynı zamanda dijital bölünme ve e-ayrımcılık gibi mücadele ve riskleri de taşır. Bu talep iyi etüt edilmeli ve politik karar, etkileyici yatırım, şeffaf risk-saptaması, risk-yönetimi ölçütleri ve sürekli takip ve geliştirme mekanizmaları ile giderilmelidir.

7.E-demokrasi serbest ve adil bir seçimi de barındıran ve herkesin insan haklarından yararlandığı ve ifade özgürlüğünün olduğu bir demokratik çevrenin, tüm bireylerin güvenliğinin ve kişisel bilgilerinin korunduğu internete ulaşabileceği bir açık sistemin mutlak varlığını öngörür. İnsanlar sadece e-demokrasi bağlamında verdikleri bilgi ve verilerin başka yerlerde kullanılmayacağı, depolanmayacağı ve kendilerine karşı kullanılmayacağına emin olduklarında e-demokrasiye güven duyarlar.

8.E-demokrasi politik ve demokratik süreçlere karşı azalan ilginin onarılmasını sağlar. Temsili demokrasinin geleneksel anlayışının yeniden gözden geçirilmesi ve canlandırılması için bir fırsattır.

9.E-demokrasi yeni bir demokrasi biçimi değildir. Demokrasinin geleneksel işleyişine ilave ve tamamlayıcıdır. Topluma, demokratik süreçte mutabakat için genişletilmiş kullanışlı seçenekler sunan bir araçtır. Hiç şüphesiz birçok geleneksel katılımcı süreç, etkin bir şekilde hayata geçirilmiş “Bilgi ve İletişim Teknolojilerinden”  yarar sağlayacaktır.

10.E-demokrasi, bireylerin demokratik sürecin bütün aşamalarıyla ilgili olmalarında yeni fırsatlar sunar. Ancak, bu öngörmeler erişilebilirlik, kullanım kolaylığı ve kapsayıcılığı gibi gereksinimleri içeren bir içeriği hesaba katmalıdır. Dahası insanlar karar verme sürecinde katılımlarının e-demokrasi ile dikkate alındığından emin olmalıdırlar.

11.E-demokrasi tabandan tavana sivil toplum örgütleri için yeni fırsatlar yaratır.  Sivil toplum örgütleri kamusal yetkililerin çok özel destekleri ve demokratik katılımın sağlıklı olduğu uluslararası organizasyonlar ile cesaretlendirilmelidirler.

12. E-demokrasinin gelişmesindeki erken safhalarda, kurumları, ilgili gurupları ve bireyleri kapsaması gereken politik kararlar toplumsal bölünmeyi engelleyici olmalıdır.

E-demokrasi Katılımcılarına Öneriler

13. Forum demokratik süreçteki tüm aktörleri e-demokrasinin sunduğu fırsatları kendi toplumları ile iletişime geçmeye davet ediyor. E-demokrasi özellikle seçilmiş temsilcilerin seçmenleri ile mutabakat müzakerelerinde yeni fırsatlar sunar. E-demokrasinin, bireylerle ilişkilerini arttıracak olan bütün politikacılar tarafından benimsenmesi elzemdir.

14.Forum çeşitli ülkelerde tamamlanmış ve test edilmiş farklı e-demokrasi deneyimlerinin gelişmesini memnuniyetle karşılamaktadır. Forum bütün hükümetleri, ülkelerindeki her kademede uygun olan mevcut deneyimleri ve iyi pratik uygulamaları sürdürülebilir girişimlerde geliştirmeye çağırıyor.

15.E-oylamada yakın zamandaki gelişmeler elektronik süreçte onaylama ve incelemede güvenin inşası, şeffaflığın ve güvenliğin garanti edilmesinde dikkatin arttırılması gerekliliği görülmüştür. Bu yüzden forum ulusal güvenlikçileri bu önemli noktada sürecin tüm aşamalarında e-oylamanın destekçileri ve karşı çıkanları ile diyaloga geçmeye davet eder.

16. Yeni medya ve hizmet sağlayıcıları bireylerin bilgiye ulaşmalarında dolayısı ile demokratik sürece daha iyi katılımlarına olanak sağlar. Forum bu tür hizmet sağlayıcıları özellikle çocuklara ve gençlere karşı etik sorumluluklarını yerine getirmeye çağırır.

17. Yetkilendirme ve bireylerin korunması arasında bir dengeye ulaşılmalıdır. E-demokrasinin herhangi bir kısıtlamaya takılmaksızın köklerine inilerek geliştirilmesi ve buna yönelik fırsatların açık tutulması, birey haklarına, internette veya herhangi bir teknolojik ortamda yapılan suistimalleri koruyan genel düzenlemelerden daha önemlidir.

Katılım hem yönetenler hem de yönetilenler için, hiç bitmeyecek bir eğitim sürecidir. Katılma hem devlet, hem de kişi için, yalnızca bir şeyler elde etmenin değil, aynı zamanda kendini dönüştürmenin de yoludur. Devlet, katılmaya açıldığı ölçüde, gerilimlerden kurtulur, en yüce işlevini, toplumun tümüne hizmet etme işlevini alabildiğine geliştirir; adım adım, her devletin en üstün olgunlaşma aşamasına, toplumun içinde erime yazgısına doğru yol alır. Kişi ise, yaşamın her alanında kendi yazgısına egemen oldukça, insan olma onurunu ve hazzını daha çok duyumsayacaktır. Katılma, tarihin oyuncağı olmaktan kurtulup onun bilinçli yapımcısı durumuna gelmektedir. İnsanlaşma denen süreç de, özünde, bundan başka nedir ki?(3) 

 

(1) Eroğlu Cem, Devlet Yönetimine Katılma Hakkı, İmge Kitapevi Yayınları

(2) E-democracy: who dares?, www.egovnews.org/?p=4319

  17. maddeden sonrası Avrupa Birliği Organlarını İlgilendirdiği için çevrilmemiştir

(3) www.tusiad.org/yayin/gorus/44/19.pdf

 

 

Web design @GeNcDiNaMiK.com

Top Desktop version