Planlama.Org - Şehir Plancılarının haber portalı

TMMOB Şehir Plancıları Olağanüstü Genel Kurulu Üstüne

 

TMMOB Şehir Plancıları Olağanüstü Genel Kurulu Üstüne

Basın Açıklaması

Toplum İçin Şehircilik

 

 

16 Nisan 2011 tarihinde TMMOB Şehir Plancıları Odası Olağanüstü Genel Kurulu yapılacaktır. Bu Olağanüstü Genel Kurul hem Odanın kayıtlı üye sayısının 5000’ni aşmasına bağlı olarak yakın zamanda delege sistemine geçecek olması hem de Oda Ana Yönetmeliğinde ve Oda Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim ve En Az Ücret Yönetmeliğinde değişiklikler getirmesi bakımında Odanın her ne kadar olağanüstü olsa da önemli Genel Kurullarından biridir. Ancak söz konusu Olağanüstü Genel Kurul hem içerik hem de şekilsel yönden eleştiriyi fazlasıyla hak etmektedir. Şekil yönden incelenecek olursa; Odanın en önemli yönetmeliklerinden ikisi olan toplam 91 maddeden oluşan Ana Yönetmeliğin 32 maddesinde; 28 maddeden oluşan Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim ve En Az Ücret Yönetmeliğinin 12 maddesinde değişiklik önerilmektedir. Bununla birlikte içeriği tam anlaşılmasa da “taşınmaz mal alınması ve satılmasına ilişkin Yönetim Kurulu’na yetki verilmesi konusunun görüşülmesi ve karara bağlanması” da Genel Kurul gündemi içinde yer almaktadır. Odanın işleyişini ve serbest şehircilik hizmetlerinin sunum biçimini köklü biçimde değiştirecek olan bu konuların bir gün içinde tartışılacak olması aslında tam da tartışılamayacak olması anlamına gelmektedir. Büyük olasılıkla gündem yoğunluğu bahane edilerek tartışmalara yeterlik önergesi verilecek ve birçok tartışma olgunluğa kavuşamadan karar aşamasına gelecektir. Nedense bu yaklaşım insana AKP iktidarının Büyük Millet Meclisinde uygulaya geldiği oldu-bitti mantığı ile geçirdiği torba yasa yöntemini hatırlatmaktadır.

Hatırlanacağı gibi ilk olarak 3 yıl önce gerçekleşen Genel Kurulda İstanbul Şube tarafından Ana yönetmelik değişikliği teklif getirildi. Söz konusu teklif bir hafta öncesinde üyelerle yapılan ve genel kurula gitmenin öneminin anlatıldığı toplantıda bile paylaşılmadan olağan genel kurul gündemine sokulmaya çalışılmıştı. Son genel kurulda ise konunun önemi vurgulanarak örgüt tabanında üyelere de açık bir biçimde tartışıldıktan sonra gerekli değişikliklerin olağanüstü genel kurul yoluyla düzenlenmesine karar verildi. Aradan geçen 3 yılın sonunda birçok şube açısından bu tartışmaların yapıldığını söylemek zor.

Yapılmak istenen değişiklikler içerik anlamında incelenecek olursa özellikle Ana Yönetmelik değişiklikleri dikkate alındığında üç husus ön plana çıkmaktadır. Birincisi, “Oda Genel Kurulu, Oluşumu, Çalışma Biçimi, Görev ve Yetkileri”ni düzenleyen bölümdeki 8. Maddede yapılan değişiklikle asıl delegelerin belirlenme biçimidir. İkincisi, yine aynı bölümde yer alan 16. maddede yapılan değişiklikle Ana yönetmeliğin nasıl değiştirilebileceğini düzenleyen maddedir. Üçüncüsü ise yine aynı bölümde yer alan 21. maddede yapılan değişiklikle Olağanüstü Genel Kurul’un toplantıya çağrılmasıyla ilgili olan değişikliklerdir.

8. maddeye eklenen a) fıkrası ile asıl delegelerin, “Şube Genel Kurullarının, Şube görev ve yetki bölgesinde çalışan ve ikamet eden üye sayısının %5 oranında seçecekleri delegelerdir. Delege sayısının belirlenmesinde kesirler bir üst tam sayı olarak dikkate alınır” şeklinde nasıl belirleneceğini tanımlamaktadır. Buna göre Oda üye sayısı 5000 olarak kabul edilirse toplam delege sayısı doğal delegeler hariç 250 olacaktır. Şehir Planlama camiasının bu kadar az kişiyle temsil edilecek olması kesinlikle kabul edilemez bir durumdur. Özellikle delege sistemine geçiş yapılan bu dönemde söz konusu geçişin sağlıklı olması bakımında delege sayısının fazla olması sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından çok önemlidir. Yukarıdaki aritmetik kabul edilecek olursa yaklaşık olarak Şubelerin toplam delege sayısı şöyledir:

Delege sayısı

Ankara

88

İstanbul

82

İzmir

28

Bursa

11

Antalya

8

Adana

8

Konya

7

Kayseri

5

Samsun

5

Trabzon

4

Benzer yetki ve görevlere sahip iki şubeden birinin 4 diğerinin ise 88 delegeyle temsil edilmesi demokratik katilim açısından kabul edilemez niteliktedir. Bu konuda Oda yönetiminin yeterince ön hazırlık yapmadığı çok açıktır. En azından bir çatı örgüt olan TMMOB’a bile bakılması konunun nasıl düzenlenmesi gerektiği konusunda ipucu verebilirdi. Üye sayısı 50.000’nin üzerinde olan Makine Mühendisleri Odası TMMOB Genel Kurulunda 100 delege ile temsil edilirken, henüz 5.000 üyesi bile olmayan Şehir Plancıları Odası 85-90 delege ile TMMOB Genel Kurulunda temsil edilmektedir. 5000 üye sayısına ulaştığında, Odanmızın da TMMOB Genel Kurulundaki delege sayısı 100’e çıkacak ve sabitlenecektir. Böylesi pozitif ayrımcı bir yaklaşımın Odamız küçük şubelerinde seçilecek delege sayısı için de öngörülmesi demokrasinin gereğidir. Buna ek olarak delege sayısının Şube üye sayısının belli bir yüzdesi olarak hesaplanması üye sayısındaki artışa paralel olarak sürekli delege sayısının değişmesini de beraberinde getirecektir. Bu durumun ileriki yıllarda gerçekleşecek genel kurullar için değişken ve büyüyen delege yapısı öngörmesi açısından yeni yönetmelik değişikliklerini gerekli kılacağı açıktır.

Delege konusunda bir diğer husus ise taslakta “asıl delege” tanımı yapılırken, “yedek delege” tanımının yapılmamasıdır. Anlaşılan yedek delegelere ilişkin bu madde unutulmuştur. Zira yedek delegenin olmadığı bir durumda söz konusu tanımın “Asıl Delege” değil “Delege” olması gerekirdi. Eğer Yedek Delege tanımı bilinçli olarak yapılmadı ise ortada daha büyük bir yanlış var demektir. Her iki durumda da aradan geçen sürenin uzunluğuna rağmen Odanın Anayasası anlamına gelen Ana Yönetmelik değişikliğine yönelik taslağın üstünkörü hazırlandığı anlaşılmaktadır.

Delege sistemi konusunda sorulması gereken temel soru ortalama bir salonu ancak doldurulabilen ve 5000 üye sayısına yeni ulaşan bir Meslek Odasının 3 yıl öncesinden başlayarak Genel Kurullara katılımı sınırlandırma konusunda neden bu kadar hevesli olunduğudur. 5000 üye sayısına ulaşan odaların delege sistemine geçmesi TMMOB Ana Yönetmeliğine dayandırılmaktadır. Ancak bu konuda TMMOB tarafından herhangi bir yaptırım bulunmamaktadır. Ayrıca bu öneriyi oda gündemine sokanların TMMOB ilke kararlarına uygun hareket etmekte hevesli olmadıklarını hatta ihlal ettiklerini geçmiş deneyimlerden hatırlıyoruz.Delege sisteminin, tabandan başlayarak gelişen tartışmalar sonucunda bir ihtiyaç olduğu ve bu değişikliğin yapılması gerektiği ortaya çıksaydı bu tartışmanın zemini kuşkusuz meşru kabul edilebilirdi. Gelinen nokta 50 kişiyle genel kurul yapmayı seven çevrelerin TMMOB tüzüğüne sırtını dayayarak bunu bir zorunlulukmuş gibi dayatmasıdır. Peki bu sorgulama yapılsaydı ve delege sistemine geçilmenin TMMOB Şehir Plancıları Odası açısından bir gereklilik olmadığı ortaya çıksaydı ne olurdu. Herhangi bir yaptırımı olmamasına rağmen TMMOB tüzüğünde yer alan bu kuralın gündeme gelmesi ve tartışılması kaçınılmaz olsa da delege sistemine geçilmemesi yönünde bir karar çıkması durumunda söz konusu Anayönetmelik maddesinin değiştirilmesi için konu TMMOB genel kurulunda gündeme getirilerek tartışmaya açılabilirdi.

Yönetmelik değişikliği taslağında bir diğer dikkat çeken öneri genel kurulların nasıl karar alacağına ilişkin hükümleri içeren 16. Madde için geliştirilmiştir. “Genel Kurul, kararlarını Genel Kurula katılanların çoğunluğuyla alır. Oylarda eşitlik olursa, Divan Başkanı’nın tarafı çoğunlukta sayılır. Yalnız Oda Ana Yönetmeliği’nde değişiklik yapılabilmesi için oylamaya katılanların üçte ikisinin olumlu kararı gerekir. Diğer yönetmelik değişikliklerinin yapılabilmesi için oylamaya katılanların salt çoğunluğunun olumlu kararı yeterlidir. Ana Yönetmelik değişikliklerinin görüşüldüğü oturumlarda, oylamaya katılım Genel Kurul'a katılan delege sayısının yarısından az olamaz”. Maddenin önceki halinde Ana Yönetmelik değişikliklerinin görüşüldüğü oturumlarda oylamaya katılımın en az Oda yönetim, Denetleme ve Onur Kurulu üyeleri ile TMMOB Yönetim, Yüksek Onur Kurulu ve Yüksek Denetleme Kurulu üye sayılarının toplamının üç katı (39*3=117 kişi) olması öngörülürken yeni düzenlemede Genel Kurula katılan delege sayısının yarısının oylama için yeterli olması bir tür geriye gidiştir. Genel kurula katılım sayısı o gün içerisinde sürekli değişkenlik gösterebilecek her türlü şaibe ve tartışmaya açık belirsizlik içeren bir öngörüdür. Genel kurulları etkin ve verimli hale getirmek için geliştirilen delege sisteminde delegelerin tamamının Genel Kurula katılacağı varsayımıyla ana yönetmelik değişikliklerinin oylanması için bir orandan çok mutlak bir sayı tanımlanmalıdır. Bu sayı toplam delege sayısının yarısından az olmamalıdır.

21. maddede yapılan değişiklikler ile Olağanüstü Genel Kurullar yeniden düzenlenmektedir. 21. maddenin a) fıkrasına göre  “Odaya kayıtlı üyelerin beşte birinin ya da son genel kurul delegelerinin çoğunluğunun Oda Yönetim Kurulu'na yazılı başvurması ile” Olağanüstü Genel Kurul toplanabilmektedir. Mevcut düzenlemeye göre 125 delegenin imzasıyla Oda her an olağanüstü genel kurula gidebilmektedir. Ankara ve İstanbul Şubelerin delege sayılarının 80’den fazla olduğu düşünüldüğünde bu durum üye sayısı fazla Şubeler için son derece eşitsiz bir manevra alanı yaratmaktadır.  Gereksiz olağanüstü genel kurulların gerçekleşmemesi için suistimale açık olan bu öneri değiştirilmelidir.

Hem şekil yönünden hem de içerik anlamında Olağanüstü Genel Kurul için yeterince hazırlık yapılmadığı ve tartışma ortamının oluşturulmadığı çok açıktır. Bu eksikliklerin sonuçlarının Genel Kurulda kendisini göstermesi kaçınılmazdır. Demokratik ve ilerici bir yönetmelik arayışını taşımayan söz konusu taslağın meslek örgütüne ne kazandıracağı sorgulanmalıdır. Zira köklü ve tutarlı değişikliklerden uzak küçük hesağların gözetildiği bir taslak izlenimi yoğun bir biçimde hissedilmektedir. Meslek alanının en önemli aktörlerinden birisi olan meslek örgütünün işleyişini doğrudan etkileyecek olan bu değişikliklerin geniş katılımla değerlendirilmesi çok önemli olduğundan tüm meslektaşların Olağanüstü Genel Kurula katılımı ve düşünceleri paylaşmaları ”oldu-bitti”ye getirme amaçlı davranışların önüne geçmek açısından çok önemlidir.

Toplum İçin Şehircilik

Web design @GeNcDiNaMiK.com

Top Desktop version